Hải quan “chặn” hàng xuất khẩu giả mạo xuất xứ

(HQ Online)- Không chỉ chặn hàng nhập khẩu giả mạo xuất xứ Việt Nam, cơ quan Hải quan còn ngăn chặn nhiều lô hàng xuất khẩu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), giả mạo xuất xứ.

Sữa nhập khẩu vi phạm về SHTT do cơ quan Hải quan phát hiện tại cảng Cát Lái cuối năm 2016. Ảnh: Thu Hòa.

Gần 4 tấn bánh vi phạm SHTT

Sáng 31/10/2017, Văn phòng UBND TP.HCM đã có văn bản khẩn thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Trần Vĩnh Tuyến về việc xử lý các hành vi gian lận thương mại, xâm phạm quyền nhãn hiệu. Phó Chủ tịch Trần Vĩnh Tuyến giao Sở Công Thương, Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM khẩn trương kiểm tra toàn bộ hoạt động của Công ty Cổ phần đầu tư Khải Silk và tất cả các đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn TP.HCM có biểu hiện gian lận thương mại để xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật.

Sau gần 2 năm Cục Hải quan TP.HCM phát hiện gần 4 tấn bánh Choco Pie xuất khẩu có dấu hiệu xâm phạm bản quyền nhãn hiệu của Orion ChocoPie (thuộc Tập đoàn Orion Corporation, Hàn Quốc), ngày 31/10/2017, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Trần Vĩnh Tuyến đã chỉ đạo các đơn vị báo cáo, đề xuất hướng xử lý cho lãnh đạo UBND TP.HCM theo hướng xử lý nghiêm đối với trường hợp vi phạm này.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, tháng 1/2016, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 phối hợp với Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan) kiểm tra thực tế lô hàng xuất khẩu của Công ty TNHH Chế biến thực phẩm và bánh kẹo Phạm Nguyên, phát hiện có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu “Choco Pie”. Từ đó, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 ra quyết định tạm dừng thông quan đối với lô hàng này.

Ông Lê Thanh Hải, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 cho biết, lô hàng XK gồm 1.200 thùng bánh ChocoPie có trọng lượng 3.825,6kg, trị giá lô hàng 8.624,1 USD, do Công ty TNHH Chế biến thực phẩm và bánh kẹo Phạm Nguyên đứng tên mở tờ khai hải quan. Khi phát hiện nhãn hiệu này đã được đăng kí bảo hộ với cơ quan Hải quan, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 đã dừng thông quan và phối hợp với Đội Kiểm soát bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ (Cục Điều tra chống buôn lậu) kiểm tra thực tế lô hàng. Kết quả giám định của Viện Khoa học sở hữu trí tuệ (thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ) xác định Công ty TNHH Chế biến thực phẩm và bánh kẹo Phạm Nguyên xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu được bảo hộ  “ChocoPie” do Cục Sở hữu trí tuệ cấp cho Công ty Orion Corporation – Hàn Quốc.

Với kết quả trên, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 đã lập biên bản vi phạm hành chính về hải quan đối với Công ty TNHH Chế biến thực phẩm và bánh kẹo Phạm Nguyên.

Ông Lê Nguyên Linh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 cho biết, do cơ quan Hải quan không có thẩm quyền xử phạt với trường hợp xâm phạm SHTT đối với hàng xuất khẩu, theo chỉ đạo của UBND TP.HCM, đơn vị đã chuyển hồ sơ vụ việc cho Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM xem xét, xử lý. Tuy nhiên, do các cơ quan chức năng gặp lúng túng trong việc xử lý vi phạm về trường hợp hàng xuất khẩu có vi phạm về sở hữu trí tuệ, nên đến nay vụ việc vẫn chưa được xử lý dứt điểm. Trong khi đó, thời hiệu xử phạt chỉ còn đến tháng 12/2017.

Giả mạo xuất xứ

Theo Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1, trong thời gian qua, phát hiện nhiều trường hợp hàng XK có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Chi cục đã phối hợp với các cơ quan chức năng để làm rõ, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cho hàng hóa XK của DN.

Theo ông Lê Thanh Hải, DN có thể vô tình hoặc cố ý khai sai mã hàng hóa dẫn đến hàng hóa có quy định điều kiện được XK nhưng được phân loại vào nhóm hàng hóa không có điều kiện để tránh bị kiểm tra, phát hiện. Có những trường hợp DN không ý thức được vấn đề liên quan đến vi phạm sở hữu trí tuệ, cố tình sử dụng một nhãn hiệu của DN khác hay thực hiện sản xuất hàng hóa theo hợp đồng với đối tác nước ngoài, nhưng lại có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu đã được bảo hộ độc quyền.

Trước đó, khi làm thủ tục đối với lô hàng 3 container thuốc lá trị giá trên 4,2 tỷ đồng XK đi Hồng Kông của Công ty TNHH MTV Thuốc lá C.L., Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 cũng đã phát hiện toàn bộ lô hàng trên bao bì ghi chỉ dẫn giả mạo về nguồn gốc và nơi sản xuất hàng hóa. Theo hồ sơ vi phạm, DN khai báo hàng XK gồm 3 container thuốc lá nhãn hiệu Master, được đóng trong 2.820 thùng carton, thuế suất thuế XK 0%. Qua thông tin nghi vấn, Đội Thủ tục hàng hóa XK đã phối hợp với Tổ Kiểm soát của Chi cục thực hiện kiểm tra, phát hiện hàng hóa đúng khai báo hải quan về tên hàng, số lượng. Tuy nhiên, trên bao bì gói thuốc và tube thuốc đều thể hiện “Made in Armenia”, trong khi hàng được sản xuất tại Việt Nam. Với hành vi vi phạm này, UBND TP.HCM đã ban hành quyết định xử phạt hành chính đối với Công ty TNHH MTV Thuốc lá C.L. 50 triệu đồng, đồng thời áp dụng hình thức phạt bổ sung là tịch thu toàn bộ 3 container thuốc lá XK này.

Theo Cục Hải quan TP.HCM, trên thực tế tổ chức và hoạt động của các cơ quan có trách nhiệm đấu tranh với các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ còn thiếu đồng bộ và chồng chéo, nhiều tầng nấc xử lý khiến hiệu lực thực thi bị phân tán, phức tạp. Hiện có tới 6 cơ quan, gồm: UBND các cấp, Thanh tra Khoa học và Công nghệ, Thanh tra Văn hóa, Cảnh sát kinh tế, Quản lý thị trường, cơ quan Hải quan cùng có thẩm quyền xử phạt vi phạm SHTT. Thế nhưng hàng vi phạm sở hữu, giả mạo xuất xứ vẫn tràn lan. Cơ quan Hải quan đã nỗ lực ngăn chặn các hành vi giả mạo xuất xứ, thương hiệu, xâm phạm quyền SHTT từ các lô hàng xuất khẩu, nhập khẩu ngay tại cửa khẩu, tuy nhiên tình trạng này vẫn diễn biến phức tạp, cần có sự vào cuộc của các ngành và chính các doanh nghiệp.

Bài Viết Liên Quan